Diş Ağrısı Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

0
1496
Diş Ağrısı

Diş ağrısı, bir dişin kökündeki sinir ya da bir dişi çevreleyen sinir irritasyonu sebebiyle oluşur. Diş iltihabı, diş çürümesi, diş yaralanması ya da diş kaybı, diş ağrısının en yaygın sebepleridir. Diş çekilmesinden sonra da ağrı oluşabilir. Bazı durumlarda ağrı başka bölgelerde oluşup çeneye yayılır, böylelikle ağrı diş ağrısı gibi ortaya çıkar. Bunun en çok görüldüğü alanlar arasında diş eklemi (temporomandibular eklem ya da TME), kulak ağrısı, sinüsler ve hatta bazı kalp problemleridir.

Ağzınızın içindeki bakteriler, diş eti hastalığı ve diş çürümesine sebep olabilir. Bu durumların ikisi de ağrı yaratır. Diş eti rahatsızlığı genellikle ağrıya sebep olmaz.

Diş sorunlarının çoğunu diş ipi kullanarak, florürlü diş macunu ile dişlerinizi fırçalayarak ve yılda iki kez dişlerinizin profesyonel temizliğini yaptırarak önleyebilirsiniz. Diş hekimi örtücü ve florür uygulabilir. Bu uygulamalar özellikle çocukların dişleri için önemlidir.

 Diş Ağrısı Sebepleri

Diş ağrısı, dişin pulpa adı verilen orta bölümünün iltihaplanması sebebiyle ortaya çıkar. Pulpa, ağrıya karşı çok duyarlı olan sinir uçlarını barındırır. Pulpa iltihabı ya da pulpit, diş çürükleri, travma ve iltihap sebebiyle oluşabilir. Çeneden yansıyan ağrı, diş ağrısı semptomlarına benzer semptomlar yaşamanıza sebep olabilir.

 Diş Ağrısı Semptomları

Diş ağrısı ve çene ağrısı ortak sorunlardır. Basınca ya da sıcak veya soğuk uyaranlar durumunda ciddi ağrı duyulabilir. Ağrı, uyaran ortadan kalktıktan sonra 15 saniyeden uzun sürebilir. İltihap bölgesi büyüdükçe ağrının şiddeti artar. Ağrı yanağa, kulağa ya da çeneye yansıyabilir. Tedavi aramanıza sebep olabilecek diğer işaretler ve semptomlar aşağıda sıralanmıştır:

  • Çiğneme sırasında ağrı
  • Sıcak ya da soğuk hassasiyeti
  • Diş ya da diş eti çevresinde kanama ya da akıntı
  • Diş çevresinde şişlik ya da çenede şişlik
  • Bölgede yaralanma ya da travma

Bu işaretler ve semptomlar bazen diş çürümesi, çatlak diş ya da diş eti hastalığı (periodontal hastalık) ile ilişkilendirilebilir. Diş çürümesi ya da dişin diş etiyle buluştuğu bölge etrafında kızarıklık oluşması, ağrının kaynağına işaret edebilir. İltihaplı bir dişe hafifçe vurursanız ağrı daha da artabilir. Bu işaret, diş normal görünse de sorunun kaynağı olarak dişe işaret edebilir.

Diş ağrısı, yüzdeki diğer ağrıların kaynağından ayrılmalıdır. Sinüzit, kulak ya da boğaz ağrısı, ya da çeneyi kafatasına bağlayan temporomandibular eklem (TME) üzerinde bir yara diş ağrısıyla karıştırılabilir. Daha derin bir yapıdan kaynaklanan ağrı (buna yansıma ağrı adı verilir) sinir boyunca taşınabilir ve çenede ya da dişte hissedilebilir. Ağrının kaynağını belirlemek ve ağrıyı gidermek için diş hekiminize ya da doktorunuza danışın.

Diş Ağrısı İçin Ne Zaman Tıbbi Yardım Almalı

Aşağıdaki durumlar oluştuğunda doktorunuzu ya da diş hekiminizi aramalısınız:

  • Ağrı reçetesiz satılan ilaçlarla giderilmediğinde
  • Diş çekildikten sonra şiddetli ağrı hissederseniz. Bu, dişin çekilmesinden iki ya da üç gün sonra oluşabilir. Bu, yeni pıhtı oluşup açıkta kalan kemiği kapatana kadar pıhtının düşmesinin ve kemiğin açıkta kalmasının bir sonucudur. Bu durum alveolar osteitis ya da “iyileşmeyen diş yuvası sentromu” olarak bilinir. Bu durum oluşursa 24 saat içinde diş hekiminize görünmelisiniz.
  • Ağrı, diş etlerinin ya da suratın şişmesiyle ya da bir dişin etrafında akıntı olmasıyla ilişkilendirildiğinde. Ateş, diş rahatsızlığında iltihap olduğunun önemli bir göstergesidir. Basit diş çürükleri ateşe sebep olmaz. Bu işaretler dişin etrafında, diş etinde ya da çene kemiğinde (mandibula) iltihap olduğunu gösterebilir. Ateş ve şişme, bir apse olduğunu gösterebilir. Diş apseleri, antibiyotik ve apsenin cerrahi olarak açılmasını (tahliye) gerektirebilir. Bu işlemin dişin içinde yapılması tavsiye edildiğinde (endodonti tahliyesi), “kök kanal” tedavisi uygulanır.
  • Kırık ya da kopmuş dişler yaralanma neticesinde oluştuğunda. Daha ciddi yaralanmalarla ilişkilendirilmedikleri sürece diş hekiminizle mümkün olduğunca çabuk iletişime geçilmelidir. Yutulmuş diş ve kalıcı diş kaybı, diş ile ilgili acil durumlar olarak kabul edilir. Yaraya bağlı diş kaybı (travmatik kayıp), süt dişlerini kaybeden çocuklar söz konusu olduğunda ikincil ya da kalıcı dişlerini yaralanmayla kaybeden daha büyük çocuklara kıyasla daha farklı tedavi edilir. Bir çocuğun kalıcı (yetişkin) dişi tamamen koptuysa onu nazikçe durulamaya ve mümkün olduğunca çabuk yerine yeniden yerleştirmeye çalışın ve diş bakımı araştırın. Dişi yerine tekrar koyamıyorsanız, az bir miktar süt ya da hatta su içine koyup diş bakımı araştırın.
  • Ağrı çenenizin kıvrımındaysa. Ağzınızı genişçe açtığınız her an ağrınız varsa temporomandibular ekleminizin (TME) yaralanmış ya da iltihaplanmış olması olasıdır. Bu, bir yaralanma ya da fazla büyük bir şey yemeye çalışmak sebebiyle oluşabilir. Diş hekiminiz bu soruna çözümler sunabilir.
  • Yirmi yaş dişleri ağrı yaratıyorsa. Yirmi yaş dişleri (üçüncü molar dişler) ağza doğru geldiğinde –ya da çıktığında– kronun görünen kısmının etrafındaki diş etinde iltihaplanmaya sebep olur. Dişi kaplayan diş eti iltihaplanabilir. Bu duruma en sık sebep olan diş, alt üçüncü molar dişidir. Ağrı çeneye ve kulağa doğru uzanabilir. Etkilenen bölgede şişme olabilir, bu nedenle çene tam olarak kapatılamayabilir. Ciddi durumlarda boğazdaki ve ağız tabanındaki ağrı yutmayı zorlaştırabilir.
Travma, göğüs ağrısı, kalp rahatsızlığı ya da kızarıklık ile ilgili herhangi bir geçmişin olması, yalnızca dişten kaynaklanan ağrının dışında bir sebebe işaret edebilir. Diş ağrısı ya da çene ağrısı ile birlikte görülen bu semptomlar doktora görünmeniz ya da bir hastanenin acil bölümüne gitmeniz gerektiğini belirtir.
  • Yüksek ateş ya da üşüme: Bu, ağızdan alınan antibiyotiklerden daha fazlasını gerektiren daha yaygın bir iltihaba işaret ediyor olabilir.
  • Yakın geçmişte yaşanan baş ya da yüz yaralanması: Yüzünüzde ya da ağzınızdaki bir yaralanmanın ardından baş ağrısı, bayılma hissi, mide bulantısı, kusma ya da başka bir semptom yaşıyorsanız, diş yaralanmanızın yanı sıra daha ciddi bir yaralanmanız olabilir.
  • Diş ağrısıyla ilişkilendirilen, yüzde oluşan bir kızarıklık: Bu durum ilaçla daha iyi hale getirilebilir. Doktor, neyin uygun olduğuna karar verebilmelidir.
  • Göğüs ağrısı ile birlikte oluşan her çene ağrısı: Çene ağrısı çoğu zaman diş rahatsızlıklarından kaynaklansa da bazı durumlarda bu, diğer bölgelerden yansıyan ağrıdır. Kalp hastalığı olan insanlar, özellikle stent yerleştirilen hastalar, diyabet hastaları ya da kalp ameliyatı geçiren hastalar, kalp krizi ya da anjin semptomu olarak çene ağrısı yaşayabilirler. Çene ağrınız ya da diş ağrınız bayılma hissi, terleme ya da nefes darlığı ile ilişkilendiriliyorsa bir doktora görünmelisiniz.
  • Yutma zorluğu ya da diş etlerinde aşırı ağrı ya da kanama: Zayıflamış bir bağışıklık sistemi, diyabet ya da steroid kullanımı geçmişiniz varsa iltihaplara karşı daha hassas olabilirsiniz. İltihaplar genelde daha ciddi ve kapsamlı olabilir ya da olağan dışı organizmalar sebebiyle oluşabilir. Bu durumlara sahip kişilerdeki diş ve diş eti iltihapları daha saldırgan bir tedavi gerektirebilir. Örneğin bir apse, tahliye ya da damar içi antibiyotik tedavisi gerektirebilir.

Diş Ağrıları için Muayeneler ve Testler

Kapsamlı bir hastalık geçmişi ve ağız muayenesi genellikle uygun teşhise yol açar.

Bazı durumlarda, periapikal ve Panorex görüntüler (dişler ve çenenin panoramik röntgenleri) adı verilen röntgenler çekilir. Nadiren, kalbin EKG sonuçları doktora yardımcı olacaktır. Sebep, bir diş problemi ya da çene probleminden başka bir şeyse doktor, soruna yönelik ilaçlar yazabilir. Durum daha ciddiyse, doktor daha ileri tedavi için sizi hastaneye kabul edebilir. İleri tedavi için bir diş hekimine yönlendirilebilirsiniz.

Diş Ağrısının Tıbbi Tedavisi

Çoğu durumda diş ağrıları ya da çene ağrısı, bir diş hekimi tarafından tedavi edilebilecek bir soruna işaret eder.

Genelde takip için bir diş hekimine yönlendirilmeniz ayarlanacaktır. Bazı durumlarda doktor, ağrının kontrol edilmesi için dişin ağrısına enjeksiyon yapmayı deneyebilir. Diş etinde ya da yüzde şişme varsa ya da ateşiniz varsa antibiyotik kullanmanız gerekebilir.

  • Diş hekiminin muayenehanesinde, dolgular, diş çekme ya da diğer uygulamalar gerektiği durumda uygulanabilir. Bir süt dişi söz konusu olduğunda diş çekilmesi en olası uygulama olacaktır. Eğer kalıcı dişlerde ciddi bir sorun varsa, genellikle kök kanal tedavisi (dişteki sinirlerin ve kan damarlarının temizlenmesi ve dişin kök kanallarının kapatılması) ve kron uygulamaları uygulanır.
  • Ateş ya da çenenin şişmesi söz konusu olursa hastaya genellikle antibiyotik yazılır. Bu uygulamalar genellikle aşamalı olarak yapılır ve bu uygulamalar esnasında ağrı ve iltihaba dikkat edilir. Rekonstrüktif uygulamalar daha sonra (haftalar ya da aylar sonra) yapılır. İyileşirken işe ya da okula dönebileceksiniz. Diş hekimleri ve ağız cerrahları, en uygun zaman için ek uygulamalar planlayabilir.
  • Diş ya da çeneden başka sebepler ağrıya sebep oluşturuyorsa, ağrıyla baş etmek duruma bağlı olacaktır.

Diş Ağrısı Tedavisinin Takibi

Diş hekiminizin muayenehanesinde gördüğünüz diş ağrısı tedavisinden sonra, diş sağlığı için doğru uygulamaları yapmaya devam edin. Diş hekiminizle rutin ve çabuk takip muayeneleri diş ağrınızı daha çabuk gidermelidir.

Acil bölümünden ayrıldığınızda, ilaçları doktorunuzun söylediği gibi kullanın ve kontrol randevunuza gidin. Herhangi bir endişe verici işaret ya da semptom yaşarsanız doktorunuzu arayın.

Sigara içmeyi bırakmak, dişleriniz ile ilgili bazı durumların iyileşmesine yardımcı olabilir. Sigarayı bırakmakta zorluk yaşıyorsanız yardım almak için doktorunuzla konuşun.

Diş Ağrısının Önlenmesi

Çoğu insan, düzenli diş bakımı ile diş ağrılarından ve ciddi diş problemlerinden kaçınabilir. Acil durum ihtimaline karşı diş hekiminizin telefonunu kolaylıkla ulaşabileceğiniz bir yerde bulundurun.

  • Sağlıklı beslenmeye dikkat edin. Bakteriler rafine şekerin ve nişastanın olduğu yerde çoğalır ve dişinizin minesini delmek için bu maddelere ihtiyaç duyar. Yediklerinizi takip edin ve dişinize ve dişlerinize yapışan yiyeceklere dikkat edin. Yemeniz bittikten sonra dişinizi fırçalayın.
  • Yemek parçalarını çıkarmak için dişlerinizin temizliğini iyi bir düzene sokun. Yemeniz bittikten sonra dişinizi fırçalayın ve sağlıklı bir diş eti için diş etlerinizi fırçalayın. Florürlü diş macunu ile yumuşak bir diş fırçası kullanın. Dişlerinizin arası için günlük olarak diş ipi kullanın. Ağız duşu, hapsolmuş parçacıkların çıkarılmasında etkilidir ama diş ipi kullanmak dikkatle yapıldığında daha detaylı bir temizlik yapar. Plaklardan ve diş eti hastalığının başlangıcına sebep olan bakterilerden kurtulmak için günlük olarak antiseptik bir ağız gargarası kullanın.
  • Diş çürümesini florürle önleyin. Florür, çocuklarda diş çürümesinin önlenmesinde etkilidir. Florür doğal bir elementtir ve bir sürü su kaynağında ve sebzede bulunur. Çeşme suyunuzun florürlü olup olmadığını kontrol edin. Suyunuz florürlü değilse diş hekiminiz 10 yaşından küçük çocuklar için flrörür tabletleri ya da florür takviyeleri kullanmanızı önerebilir.
  • Diş eti röntgenleri, sorunlu bölgeleri belirlemek için her üç ila beş yılda bir istenebilir.
  • Köprülerinizi ve protez dişlerinizi temiz tutun. Diş hekiminiz öneriler sunabilir. Yetişkin dişlerinizin tümüne sahip olmasanız da bu önleyici önerileri uygulamayı denerseniz dişle ilgili yeni sorunların oluşmasını engelleyebilirsiniz.
  • Yaralanmayı önlemek için spor yaparken bir diş koruyucusu ya da koruyucu bir başlık kullanın.
  • Sigara içmeyin. Tütün ürünü kullanmak bazı diş problemlerinin kötüleşmesine sebep olabilir.

Diş Ağrılarına Bakış

Diş ağrısının en yaygın sebepleri söz konusu olduğunda uygun diş bakımı etkili bir yoldur. Florürlü diş macunu, diş ipi kullanma, antiseptik ağız gargarasıyla çalkalamak ve bir diş hekimine gidip rutin check up yaptırmak gibi yollarla diş sağlığını korumak diş problemlerinin önlenmesine yardımcı olur.

Diş ve çene problemlerinden başka sorunlar için hızlı teşhis ve tedavi, uzun süreli sonucu genellikle iyileştirir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here