Bruksizm: Diş Sıkma veya Gıcırdatma Problemi

0
15242
bruksizm

Bruksizm (Diş Sıkma)

Bruksizm dişlerinizi sıktığınız, gıcırdattığınız veya kilitlediğiniz bir durumdur. Eğer bruksizminiz varsa, uyanık olduğunuzda (uyanık bruksizm) bilinçsizce dişlerinizi sıkabilir veya uyku sırasında (uyku bruksizmi) dişlerinizi sıkabilir veya gıcırdatabilirsiniz.

Uyku bruksizmi uyku ile ilişkili bir hareket bozukluğu olarak kabul edilir. Uyku sırasında dişlerini sıkan veya gıcırdatan (brux) insanlar horlama ve nefes almada duraklama (uyku apnesi) gibi diğer uyku bozukluklarına daha yatkındır.

Hafif derecede bruksizm tedavi gerektirmeyebilir. Bununla birlikte, bazı kişilerde, bruksizm çene bozukluklarına, baş ağrılarına, hasarlı dişlere ve diğer sorunlara yol açacak kadar sık ​​ve şiddetli olabilir.

Uyku bruksizminiz olduğu halde komplikasyonlar ortaya çıkana kadar bunun farkına varmayabilirsiniz, bu sebeple bruksizm belirtilerini ve semptomlarını bilmek ve düzenli diş bakımı yaptırmak önemlidir.

Bruksizm Belirtileri

 Bruksizm belirtileri ve semptomları şunları içerebilir:

  • Uyku partnerinizi uyandırmak için yeterince yüksek olabilecek seviyede dişleri gıcırdatma veya kenetleme
  • Düzleştirilmiş, kırık, yontulmuş veya gevşemiş dişler
  • Aşınmış diş minesi, açığa çıkmış daha derin diş katmanları
  • Artan diş ağrısı veya hassasiyeti
  • Tamamen açılmayan veya kapanmayan kilitli bir çene ya da yorgun veya sıkı çene kasları
  • Çene, boyun veya yüz ağrısı
  • Kulağınızla ilgili bir sorun olmasa da, kulak ağrısı gibi hissettiren ağrı
  • Şakaklarda başlayan hafif bir baş ağrısı
  • Çiğneme nedeniyle yanakta hasar
  • Uyku bozukluğu

bruksizm

Ne Zaman Doktora Görünmeli

Yukarıda listelenen semptomlardan herhangi birine sahipseniz veya dişleriniz veya çenenizle ilgili başka endişeleriniz varsa, diş hekiminize veya doktorunuza görünün. Çocuğunuzun dişlerini sıktığını veya gıcırdattığını fark ederseniz – ya da başka bruksizm belirtileri varsa – çocuğunuzun bir sonraki diş randevusunda mutlaka belirtin.

Nedenler

Bruksizmin nedeni henüz tam olarak anlaşılmış değil, ancak fiziksel, psikolojik ve genetik faktörlerin birleşiminden kaynaklanıyor olabilir.

  • Uyanık bruksizm endişe, stres, öfke, hayal kırıklığı veya gerginlik gibi duygulardan kaynaklanabilir. Ya da derin konsantrasyonda bir baş etme stratejisi veya bir alışkanlık olabilir.
  • Uyku bruksizmi uyku sırasındaki uyarılmalarla ilişkili bir çiğneme aktivitesi olabilir.

Risk Faktörleri

Bu faktörler, bruksizm riskinizi arttırır:

  • Kaygı ve stres. Artan anksiyete veya stres diş gıcırdatmaya yol açabilir. Öfke ve hayal kırıklığı etkili olabilir.
  • Yaş. Bruksizm, küçük çocuklarda yaygındır, ancak genellikle erişkinlikte geçer.
  • Kişilik tipi. Agresif, rekabetçi veya hiperaktif bir kişilik tipine sahip olmak, bruksizm riskinizi artırabilir.
  • İlaçlar ve diğer maddeler. Bruksizm, bazı antidepresanlar gibi bazı psikiyatrik ilaçların nadir görülen bir yan etkisi olabilir. Tütün içilmesi, kafeinli içecekler veya alkol içilmesi veya madde kullanımı, bruksizm riskini artırabilir.
  • Bruksizmi olan aile üyeleri. Uyku bruksizmi ailelerde ortaya çıkma eğilimindedir. Bruksizminiz varsa, ailenizin diğer üyeleri de bruksizm yaşamış ya da yaşıyor olabilir.
  • Diğer bozukluklar. Bruksizm, Parkinson hastalığı, demans, gastroözofageal reflü bozukluğu (GERD), epilepsi, gece terörü, uyku apnesi gibi uyku ile ilişkili bozukluklar ve dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi bazı ruhsal ve tıbbi bozukluklarla ilişkili olabilir.

Komplikasyonlar

Çoğu durumda, bruksizm ciddi komplikasyonlara neden olmaz. Ancak şiddetli bruksizm aşağıdakilere neden olabilir:

  • Diş, restorasyon, kron veya çene hasarları
  • Gerilim tipi baş ağrıları
  • Şiddetli yüz veya çene ağrısı
  • Kulaklarınızın hemen önünde bulunan temporomandibular eklemlerde (TMJ’ler) meydana gelen ve ağzınızı açıp kapattığınızda tıklama gibi bir ses çıkmasına neden olabilen rahatsızlıklar

Değerlendirme ve Teşhis

Düzenli diş muayeneleri sırasında, diş hekiminiz muhtemelen bruksizm belirtileri olup olmadığını kontrol edecektir. Herhangi bir belirtiniz varsa, diş hekiminiz hastalığın ilerleyip ilerlemediğini görmek ve tedaviye ihtiyacınız olup olmadığını belirlemek için ziyaretlerinizde dişlerinizde ve ağzınızda değişiklikler arar.

Nedeni Belirleme

Diş hekiminiz bruksizmden şüphelenirse, genel diş sağlığınız, ilaçlarınız, günlük rutinleriniz ve uyku alışkanlıklarınız hakkında sorular sorarak nedeni belirlemeye çalışır. Bruksizm derecesini değerlendirmek için diş hekiminiz aşağıdakileri kontrol edebilir:

  • Çene kaslarınızdaki hassasiyet
  • Kırılmış veya eksik dişler gibi açık diş anormallikleri
  • Dişlerinizde, altta yatan kemikte ve yanaklarınızın içindeki diğer hasarlar (genellikle röntgen kullanılarak incelenir).

Bir diş muayenesi, temporomandibular eklem (TMJ) bozuklukları, diğer diş problemleri veya sağlık problemleri gibi benzer çene veya kulak ağrısına neden olabilen diğer bozuklukları tespit edebilir.

bruksizm

Referans

Eğer bruksizminiz büyük uyku sorunları ile ilişkili görünüyorsa, doktorunuz bir uyku uzmanı önerebilir. Uyku uzmanı, diş gıcırdatma ataklarını değerlendirecek ve uyku apnesi veya diğer uyku bozukluklarınız olup olmadığını belirleyecek bir uyku çalışması gibi daha fazla test yapabilir. Diş gıcırdatmanız endişe veya diğer psikolojik problemlerle ilişkili görünüyorsa, lisanslı bir terapist veya danışmana yönlendirilebilirsiniz.

Tedavi

Çoğu durumda tedavi gerekli değildir. Birçok çocuk tedavi olmaksızın bruksizmi aşar ve birçok yetişkin dişlerini terapi gerektirecek kadar kötü bir şekilde gıcırdatmaz veya sıkmaz. Bununla birlikte, eğer problem şiddetliyse, daha fazla diş hasarını önlemek ve çene ağrılarını ya da rahatsızlıklarını gidermek için bazı dental yaklaşımlar, terapiler ve ilaçlar gibi seçenekler mevcuttur. Hangi seçeneğin sizin için en iyi işe yaradığını öğrenmek için diş hekiminizle veya doktorunuzla konuşun.

Diş Yaklaşımları

Sizde veya çocuğunuzda bruksizm varsa, diş hekiminiz dişlerinizi korumak veya iyileştirmek için yollar önerebilir. Bu yöntemler dişlerinizin aşınmasını önleyebilir veya düzeltebilirse de, bruksizmi durduramayabilir:

  • Ateller ve ağız koruyucuları. Bunlar, kenetlenmenin ve gıcırdatmanın neden olduğu hasarı önlemek için dişleri ayrı tutmak için tasarlanmıştır. Sert akrilik veya yumuşak malzemelerden yapılabilir ve üst veya alt dişlerinize oturabilirler.
  • Diş düzeltme. Şiddetli durumlarda – diş aşınması hassasiyete veya düzgün çiğneyememeye neden olduğunda – diş hekiminizin dişlerinizin çiğneme yüzeylerini yeniden şekillendirmesi veya hasarı onarmak için kuron kullanması gerekebilir.

Diğer Yaklaşımlar

Bu yaklaşımlardan biri veya daha fazlası bruksizmi hafifletebilir:

  • Stres veya kaygı yönetimi. Dişlerinizi stres nedeniyle gıcırdatıyorsanız, meditasyon gibi rahatlama sağlayan stratejileri öğrenerek problemi önleyebilirsiniz. Eğer bruksizm endişeyle ilgiliyse, lisanslı bir terapist veya danışmandan tavsiye alabilirsiniz.
  • Davranış değişikliği. Bruksizm olduğunu keşfettikten sonra, uygun ağız ve çene pozisyonunu uygulayarak davranışı değiştirebilirsiniz. Diş hekiminizden, ağzınız ve çeneniz için en iyi pozisyonu göstermesini isteyin.
  • Biofeedback. Alışkanlıklarınızı değiştirmekte zorlanıyorsanız, çenenizdeki kas aktivitesini kontrol etmeyi öğretmek için izleme prosedürleri ve ekipmanlar kullanan bir yöntem olan biofeedback’den faydalanabilirsiniz.

İlaçlar

Genel olarak, ilaçlar bruksizm tedavisi için çok etkili değildir ve etkinliklerini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Bruksizm için kullanılabilecek ilaç örnekleri şunlardır:

  • Kas gevşeticiler. Bazı durumlarda, doktorunuz kısa bir süre için yatmadan önce bir kas gevşetici almayı önerebilir.
  • Botoks enjeksiyonları. Botulinum toksininin bir formu olan Botoks’un enjeksiyonları, diğer tedavilere cevap vermeyen şiddetli bruksizmli bazı kişilere yardımcı olabilir.
  • Anksiyete veya stres ilaçları. Doktorunuz, bruksizminizin nedeni olabilecek stresle ya da diğer duygusal sorunlarla başa çıkmanıza yardımcı olmak için antidepresanların veya anti-anksiyete ilaçlarının kısa süreli kullanımını tavsiye edebilir.

İlişkili Bozuklukların Tedavisi

İlişkili bozuklukların tedavisi şunları içerebilir:

  • İlaçlar. Eğer bir ilacın yan etkisi olarak bruksizm geliştirdiyseniz, doktorunuz ilacınızı değiştirebilir veya farklı bir reçete yazabilir.
  • Uyku ile ilgili bozukluklar. Uyku apnesi gibi uyku ile ilişkili rahatsızlıkları tedavi etmek, uyku bruksizmini iyileştirebilir.
  • Tıbbi durumlar. Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) gibi altta yatan bir tıbbi durum neden olarak tanımlanırsa, bu durumun tedavi edilmesi bruksizmi iyileştirebilir.

Yaşam Tarzı

Bu kendi kendine bakım adımları, bruksizmi önleyebilir veya tedavi edebilir:

  • Stresi azaltın. Müzik dinlemek, sıcak bir banyo yapmak veya egzersiz yapmak, rahatlamanıza yardımcı olabilir ve bruksizm riskinizi azaltabilir.
  • Akşamları uyarıcı maddelerden kaçının. Akşam yemeğinden sonra kafeinli kahve veya kafeinli çay içmeyin ve alkol almayı bırakın, çünkü bunlar bruksizmi kötüleştirebilir.
  • İyi uyku alışkanlıkları edin. İyi bir gece uykusu almak (uyku bozukluklarının tedavisiyle de desteklenebilir) bruksizmi azaltmaya yardımcı olabilir.
  • Uyku partnerinizle konuşun. Birlikte uyuduğunuz bir partneriniz varsa, sizi uyku sırasında yapabileceğiniz gıcırdatma veya tıkırtı seslerinden haberdar etmesini isteyin; böylece bunu diş hekiminize veya doktorunuza bildirebilirsiniz.
  • Düzenli diş muayeneleri planlayın. Diş muayeneleri, bruksizmi tanımlamanın en iyi yoludur. Diş hekiminiz düzenli ziyaretler ve muayeneler sırasında ağzınızdaki ve çenenizdeki bruksizm belirtilerini tespit edebilir.

Randevu için Hazırlık

Diş hekiminize veya birinci basamak doktorunuza görünerek başlayabilirsiniz. Bazı durumlarda randevu ayarlamak için aradığınızda, bir uyku tıbbı uzmanına yönlendirilebilirsiniz. Ne yapabilirsiniz?

Bir liste yaparak randevunuza hazırlanın:

  • İlgili tıbbi geçmiş, örneğin, geçmişteki bruksizm ile ilgili sorunlarınız ve tüm sağlık problemleriniz hakkında bilgi.
  • Randevunun nedeni ile ilgisi olmayan herhangi bir semptom da dahil olmak üzere, yaşadığınız tüm belirtiler. (Ağrınız varsa, ne zaman ortaya çıktığını, örneğin uyandığınızda veya günün sonunda, not edin.
  • Önemli stresler veya son yaşam değişiklikleri dahil olmak üzere önemli kişisel bilgiler.
  • Reçetesiz ilaçlar, vitaminler, otlar veya diğer takviyeler de dahil olmak üzere tüm ilaçlar ve aldığınız dozlar. (Uyumanıza yardımcı olması için kullandığınız herhangi bir şey varsa doktorunuza bildirin.

Diş hekiminize veya doktorunuza sorulacak soruları hazırlayın. Doktorunuza sormanız gereken temel sorular şunları içerebilir:

  • Bu belirtilere neden olan şey ne olabilir?
  • Başka olası nedenler var mı?
  • Ne tür testlere ihtiyacım var?
  • Durumum muhtemelen geçici mi yoksa uzun süreli mi?
  • En iyi tedavi nedir?
  • Önerdiğiniz birincil yaklaşımın alternatifleri nelerdir?
  • Başka sağlık problemlerim var. Hepsiyle bir arada en iyi şekilde nasıl başa çıkabilirim?
  • Bir uzmanı görmeli miyim?
  • Reçete ettiğiniz ilacın muadili var mı?
  • Sahip olabileceğim broşür veya diğer basılı materyaller var mı? Hangi web sitelerini önerirsiniz?

Randevunuz sırasında aklınıza gelecek başka soruları da sormaktan çekinmeyin.

Diş Hekiminizden Ne Beklemelisiniz?

Odaklanmak istediğiniz konulara zaman ayırabilmeniz için diş hekiminizin sorularını yanıtlamaya hazırlıklı olun. Sorulabilecek bazı sorular şunlardır:

  • Bu belirtileri yaşamaya ne zaman başladınız?
  • Semptomlarınız sürekli mi yoksa arada sırada mı?
  • Semptomlarınız ne kadar şiddetli?
  • Herhangi bir şey belirtilerinize iyi geldi mi?
  • Herhangi bir şey belirtilerinize kötü geldi mi?

Düşüncelerinizi Paylaşın

Diş sıkma veya gıcırdatma problemi yaşıyor musunuz? Sebebinin ne olduğunu düşünüyorsunuz? Nasıl önlemler aldınız? Aynı problemleri yaşayan diğer okuyucularımıza tavsiyeleriniz var mı? Fikirlerinizi ve deneyimlerinizi yorum olarak paylaşın!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here