Ağız Kokusu: Neden Kaynaklanır? Nasıl Önlenir?

0
696
ağız kokusu

Ağız Kokusu

Ağız kokusu -bir diğer adıyla halitoz- utandıran bir durum olabilmekte ve bazı durumlarda anksiyeteyle sonuçlanabilmektedir. Kokunun önlenmesi için market raflarında sakızlara, nane şekerlerine, gargaralara ve buna benzer çeşitli ürünlere rastlanır. Ancak bu alternatifler, geçici çözümler üretmekte dolayısıyla problemi ortadan kaldırmaya yetmemektedir.

Tüketilen besinler, sağlık koşulları ve alışkanlıklar, ağız kokusu açısından kritiktir. Ağız sağlığına dair hijyen şartları yerine getirildiğinde ağız kokusu engellenebilir ancak kişisel önlemler yetersiz kaldığında bir diş hekimine ya da doktora mutlaka gidilmelidir. Ciddi bir nedeni olup olmadığı incelenmelidir.

Belirtiler

Bir sürü değişkene bağlı olarak meydana gelebilmektedir. İnsanların bir kısmı, az miktarda koku sahibi olmalarına ya da bu problemi hiç yaşamamalarına rağmen bu konuda endişelidir. Ancak bir diğer kısmı, ağızlarındaki kötü kokunun farkında dahi değildir.

Hangi Durumlarda Doktora Gidilmelidir?

Ağız kokusu şikayeti olduğunda, ağız bakımıyla ilgili alışkanlıklar gözden geçirilmelidir. Yemek yedikten sonra dili ve dişleri fırçalamak, diş ipi kullanmak ve bol miktarda su tüketmek gibi değişiklikler yapılabilir. Ancak önlemlerin yetersiz kalması halinde bir diş hekimine mutlaka gidilmelidir. Diş hekiminiz sizi, ciddi bir bulguya rastlaması halinde ilgili birime yönlendirecektir.

Ağız Kokusu Nedenleri

Çoğu ağız kokusunun kaynağı ağızdır ve birçok nedeni bulunmaktadır. Bunlar;

Besinler: Dişlerin içindeki ve çevresindeki yiyecek kalıntıları bakteri artışına yol açmakta ve bu da, kötü bir kokuya neden olmaktadır. Bazı besinlerin -örneğin baharatların, sarımsağın ve soğanın- doğrudan koku sebebi olduğu da açıktır. Bu besinlerin sindiriminden sonra besinler, kan dolaşımına dahil olur; akciğerlere taşınır ve nefesi etkiler.

Tütün Ürünleri: Sigara içmek, kötü koku sebebidir. Aynı zamanda sigara içenler ve tütün çiğneyenler, diş eti hastalıklarına daha yatkın olduğu için koku ihtimali güçlenmektedir. Çünkü diş eti hastalıkları da kokuya sebeptir.

Ağız ve Diş Sağlığına Dair Bakım Önerilerini Dikkate Almamak: Her günü kapsayacak şekilde dişlerin fırçalanmadığı ve diş ipinin kullanılmadığı durumlarda yiyecekler, ağız içinde kalır ve istenmeyen kokulara neden olur. Diğer yandan dişlerin üzerinde renksiz, yapışkan bir bakteri tabakası bulunur (plak). Dişlerin fırçalanmaması halinde bu bakteri plağı, diş etlerini tahriş etmekte ve zamanla dişler ile diş eti arasında, plak dolu boşlukların oluşmasına neden olabilmektedir. Dil de bu bakteriler için bir konaklama yeridir. Ayrıca düzenli olarak bakımı yapılmayan veya ağza tam uyum sağlamayan diş protezleri, yiyecek kalıntılarını ve kötü kokuya yol açan bakterileri biriktirebilmektedir.

Ağız Kuruluğu: Tükürük, ağız temizliğine yardımcı bir unsurdur. Koku oluşumuna neden olan kalıntıları temizler. Tükürük miktarına dair azalma, ağız kuruluğu -bir diğer adıyla kserostomi- olarak tanımlanır. Dolayısıyla ağız kuruluğu, ağız kokusu problemini de beraberinde getirir. Genellikle uyku esnasında ağız kuruluğu gözlemlendiği için sabahları bu kokuyu almak mümkündür. Karşılaşılan kokunun şiddetlenmesi, uyku sırasında ağzın açık kalmasıyla ilişkilidir. Kronik ağız kuruluğu ise tükürük bezleri ve bazı hastalıklar açısından ciddi bir problemdir.

İlaçlar: Bazı ilaçlar, ağız kuruluğuna yol açarak kokuya neden olabilir. Bazılarının vücutta parçalanması ise kimyasalların nefese taşınacağı anlamına gelmektedir.

Ağızda Enfeksiyon: Kimi operasyonlardan sonra ağız ve çevresinde yaralar gözlemlenir. Bu da koku için bir sebeptir. Dişlerin çekilmesi veya diş çürümesi, diş eti hastalığı ya da ağızdaki yaralar sebebiyle yapılan müdahaleler bu gruba örnektedir.

Ağzı, burnu ve boğazı kapsayan diğer durumlar: Bazı durumlarda kötü kokunun sebebi, bademciklerde oluşan ve kokuya yol açan bakterilerle kaplanan küçük taşlardır. Bunun yanı sıra geniz akıntısıyla ilişkili olan boğazdaki, sinüslerdeki ya da burundaki enfeksiyon veya kronik iltihap da koku nedeni olabilmektedir.

Diğer sebepler: Bazı kanser türleri gibi kimi hastalıklar ya da metabolik rahatsızlıklar gibi kimi durumlar, ürettikleri kimyasallardan dolayı belirgin bir kokuya neden olabilmektedir. Diğer yandan gastroözofageal reflü hastalığı da kötü kokuyla ilişkilidir. Küçük çocuklardaki ağız kokusunun nedeni ise burun deliklerinde kalan -örneğin yiyecek artıkları gibi- yabancı maddelerdir.

Teşhis

Öncelikle diş hekimi, ağızdan ve burundan gelen kokuyu koklar ve kokuyu belli bir skala üzerinden puanlar. Bu pratiğin sebebi, kokuya ilişkin merkezin dilin arka bölümünde olmasıdır. Aynı zamanda bu bölge kazınarak da koku puanlanabilmektedir.

Her zaman mevcut olmamasıyla beraber bazı gelişmiş dedektörler de, kokuya yol açan kimyasalları tespit edebilmektedir.

Tedavi

Diş çürüklerinin ve diş eti hastalıklarının neden olduğu kokuyu engellemek için ağız ve diş sağlığı bakımı düzenli olarak yapılmalı ve çürük ya da hastalık oluşumunun engellenmesi sağlanmalıdır. Diğer tedavi yöntemleri ise kokunun kaynağı olan diğer nedenlerle ilişkilidir. Bu sebeple muayene sırasında diş hekiminiz, gerekli görmesi halinde sizi ilgili birime yönlendirecektir. Ancak ağız ve diş sağlığınıza ilişkin bir problem söz konusuysa size doğrudan yardımcı olacaktır.

Ağız ve Diş Sağlığına Dair Alınabilecek Önlemler

Ağzın çalkalanması ve diş macunu kullanılması: Kokunun nedeni dişlerinizdeki bakteri plağıyla ilgiliyse diş hekimi, bakterilerin elimine edilmesi için gargara yardımıyla ağzın çalkalanmasını tavsiye edebilir. Aynı zamanda antibakteriyel diş macunu kullanımı da önerilebilir.

Ağız ve Diş Sağlığını Etkileyen Hastalıkların Tedavisi

Eğer bir diş eti hastalığı söz konusuysa, bunun için bir periodontiste veya bir diş hekimine danışılmalıdır. Diş eti hastalıkları, diş eti çekilmesini meydana getirmekte ve ağız kokusuna yol açan bakterilerin bulunduğu boşlukları oluşturabilmektedir. Bazı durumlarda yalnızca profesyonel bir temizlemeyle bakteriler arındırılır. Ayrıca diş hekimi, bakterilerin üremeye elverişli olduğu hatalı bir diş dolgusu gözlemlerse, bunun düzeltilmesini de tavsiye edecektir.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri ve Evde Alınabilecek Önlemler

Kötü kokuyu azaltmak veya engellemek için yapılması gereken bazı şeyler vardır.

  • Yemek yedikten sonra dişleri fırçalamak: Günde en az iki kez ve özellikle yemek yedikten sonra dişler, florürlü diş macunlarıyla fırçalanmalıdır. Bundan dolayı, işteyken de diş fırçasının bulunmasına özen gösterilmelidir. Antibakteriyel diş macunlarının ise kötü kokuyu azaltmada yardımcı olduğu kanıtlanmıştır.
  • Günde en az bir kez diş ipi kullanmak: Diş ipi kullanmak, yemek kalıntılarını ve dişler arasındaki plakları temizlemektedir. Kokunun engellemesi adına yardımcıdır.
  • Dili fırçalamak: Dil, bakterilerin konaklaması için uygundur ve bu sebeple dilin de fırçalanması gerekmektedir. Özellikle sigara kullanan veya ağız kuruluğu gibi sebeplerle dillerinde fazla miktarda bakteri bulunan insanlar, dil temizleyicisine veya dili temizleme özelliği bulunan diş macunlarına yönelmelidir.
  • Takma dişin veya diğer ekipmanların bakımını yapmak: Eğer diş köprüsü yaptırılmışsa veya takma diş kullanılıyorsa, günde bir kez bakımı yapılmalı ya da bu bakım diş hekimine yaptırılmalıdır. Diş sabitleyici ya da ağız koruyucu kullanıldığı takdirde ise, ağza yerleştirilmeden önce her seferinde dezenfekte edilmelidir. Ayrıca sizin için en iyi bakım ürününü söyleyecek olan, diş hekiminizdir.
  • Ağız kuruluğunu önlemek: Bunun için tütün tüketiminin önüne geçilmeli ve su tüketimi arttırılmalıdır. Alkol veya kola, soda, kahve gibi alkolsüz bazı içecekler kuruluğa yol açacağından azaltılmalıdır. Tercihen şekersiz sakızları çiğnemek ve şekerlemeleri tüketmek de tükürük bezlerini çalıştırmakta ve kuruluğu önlemektedir. Kronik bir durum olduğunda ise doktorunuz ya da diş hekiminiz, yapay tükürük jelleri veya tabletleri önerebilir.
  • Sağlıklı bir beslenme programına sadık kalmak: Soğan ve sarımsak gibi besinlerle şeker miktarı yüksek besinlerden kaçınmak, kokuyu önlemek adına önemlidir.
  • Düzenli check-up’lar yaptırmak: Genellikle yılda iki kez olmak üzere, ağız ve diş sağlığı konusunda kontrol ve bakım sağlanmalıdır. Buna protez dişler de dahildir.

Randevu için Hazırlık

Eğer kötü koku sebebiyle bir uzmana gidilecekse dikkat edilmesi gereken bazı şeyler vardır:

Muayenenin sabah saatlerinde tercih edilmesi önemlidir. Çünkü besin tüketimi daha az olacaktır. Gün içinde tüketilecek olan besinlerin çokluğu, teşhis sürecini zorlaştırmaktadır.

Parfüm ve losyon kullanmamak, ruj ve dudak parlatıcısı gibi ürünlerin kullanımından kaçınmak gereklidir. Bu unsurlar kokuyu maskeleyeceği için doğru bir teşhisi engelleyebilir.

Son bir ay içinde antibiyotik alınmışsa doktor bilgilendirilmeli ve gerekirse randevu tarihi güncellenmelidir.

Sorular

Diş hekiminiz tıbbi geçmişinizi öğrenmek için aşağıdakilere benzer sorular sorabilir:

  • Kötü koku şikayetiniz ne zaman başladı?
  • Bu şikayet süreklilik gösteriyor mu?
  • Dişlerinizi ne sıklıkla fırçalıyorsunuz ve kullanıyorsanız protez dişlerinizi hangi aralıklarla temizliyorsunuz?
  • Diş ipini ne sıklıkla kullanırsınız?
  • Hangi besinleri sık olarak tüketirsiniz?
  • Hangi ilaçları ve besin takviyelerini alıyorsunuz?
  • Sağlık durumunuz nasıl?
  • Ağız yoluyla nefes alır mısınız?
  • Horlar mısınız?
  • Alerjiniz veya sinüs problemleriniz var mı?
  • Ağzınızdaki kötü kokuya sebep olarak neyi görüyorsunuz?
  • Böyle bir kokuya sahip olduğunuzu diğer insanlardan duydunuz mu?

Randevu zamanınızdan en yüksek verimi almak için bu sorulara hazır olmalısınız.

Düşüncelerinizi Paylaşın

Ağız kokusu sorunu yaşadınız mı? Ağız kokusunu önlemek için nasıl önlemler alıyorsunuz? Düşüncelerinizi ve deneyimlerinizi yorum olarak bizimle paylaşın!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here