Ağız Kanseri: Nedir? Neden Kaynaklanır? Nasıl Önlem Alınır?

0
777
ağız kanseri

Ağız Kanseri Nedir?

Çoğu insan kanserin, karaciğer ya da meme gibi bölgeleri etkilediğini bilir. Ancak durum, bununla sınırlı değildir. Ağız kanseri, dili, boğazı, dudakları ve yanakları etkisi altına alabilmektedir.

Kimler Etkilenir?

Herkes -dişleri olup olmamasına bağlı olmaksızın- bu riski taşır. Yaygınlık açısından değerlendirildiğinde, 40 yaşını aşkın insanlarda ve özellikle erkeklerde görülmektedir. Ancak bazı araştırmalar, gençler arasında da yayılmaya başladığını kanıtlar niteliktedir. Bu gruba kadınlar da dahildir. Dünya genelinde her yıl, 640.000 ağız kanseri vakası gündeme gelmekte ve kanser çeşitleri dikkate alındığında, en yaygın on birinci kanser türü olarak tespit edilmektedir. Amerika’da bu oran, her yıl için, 43.000’i bulmaktadır. Bazı ülkelerde, örneğin Hindistan’da tütün çiğnenmesi gibi sebeplerden dolayı, rakamsal artış gözlemlenmiştir. Birleşik Krallık düşünüldüğünde ise son on yıl içinde artan bir grafikle, yaklaşık 7.800 yeni ağız kanseri teşhisine rastlanmıştır. Yeni vakalara ilişkin bu artış, dünya genelini kapsamaktadır.

Ölümcül Müdür?

Evet. Birleşik Krallık’ta her yıl, 2.300’ü aşkın kişi bu sebepten dolayı ölmektedir. Bu ölümlerin büyük kısmı erken teşhisle önlenebilir. Ancak ağız kanserine yakalanan insanların, rahim ağzı kanserine ve melanom kanserine sahip insanlardan daha fazla ölüm riski taşıdığı bir gerçektir.

Nedenleri Nelerdir?

Ağız kanseri vakalarının büyük kısmı alkol ve tütünle ilişkilidir. Sigara, puro ve pipo dünya genelinde tütünün en çok kullanıldığı formlarından olup bazı ülkelerde, geleneksel bir alışkanlık olarak, tütün çiğnenerek tüketilir ve bu bağlamda betel, guthka ve paan bitkileri özellikle tehlikelidir.

Alkol tüketimi, bu kanser türü için oldukça risklidir ve tütünle beraber kullanımı, daha yıkıcı bir etkiye sahiptir.

Güneşe olması gerekenden fazla maruz kalmak, dudakların etkilendiği ağız kanseri için bir diğer nedendir.

Rahim kanserinin temel nedeni olan ve cildin nemli bölgelerine doğru yayılan HPV (the human papillomavirus) ise son araştırmalar tarafından ağız kanseriyle ilişkilendirilmiştir. Oral seks gibi unsurların bulaşma riskini arttırdığı HPV’nin, kanserin gelişiminde, alkol ve sigara kadar başı çekeceği öngörülmektedir.

Güvenli seks deneyimleri yaşamak ve sınırlı partner seçimi yapmak, önemlidir. Ancak HPV’li insanların bir kısmı, bunu bir problem olarak dahi görmemektedir.

Günümüzde hem kız hem de erkek çocukları için HPV aşıları vardır. Aslında bu aşılar, rahim ağzı kanserini yenmek için geliştirilmiştir. Ancak ağız kanseri riskini düşürmek açısından da efektiftir. Bu aşılara başlanması için 12-13 yaş aralığı, tercih edilebilecek skalayı oluşturur. Önemli olan, ilk seks tecrübesinden önce gerçekleştirilmesidir.

Belirtileri Nelerdir?

Ağız kanseri, bir sürü farklı formda ve ağzın -dudak ve dil gibi- tüm bölgelerinde meydana gelebilmektedir. Aynı zamanda herhangi bir ağrının gözlemlenmediği ancak iyileşmenin de görülmediği ağız ülseri olarak şekillenebilir. Ağız çevresindeki beyaz ya da kırmızı lekeler kritiktir. Kanser için bir haberci olabilmektedir. Ağız veya çene bölgesindeki herhangi bir şişlik olması durumu veya herhangi bir ses kısıklığı hali de önemlidir. Bahsedilen belirtiler üç hafta boyunca geçmezse bir doktora gidilmeli veya süreçten emin olunamıyorsa check-up seçeneği değerlendirilmelidir.

Erken Döneminde Nasıl Teşhis Edilebilir?

Erken döneminde, herhangi bir ağız ve diş sağlığı muayenesi sırasında rahatlıkla fark edilebilir. Erken teşhis, iyileşme şansındaki artışı da beraberinde getirir. Ancak çoğu insan, diş hekimine gitmekte gecikir.

Evde Alınabilecek Bir Önlem Var mıdır?

Ağız çevresine dair tüm gelişmelerden haberdar olunmalı ve düzenli aralıklarla bu kontroller sağlanmalıdır. Normal dışı beyaz ve kırmızı lekeler, boyun ve çene bölgesindeki şişlikler veya süreklilik gösteren ses kısıklığı halinde doktora gitmekte gecikilmemelidir. Bu belirtiler her zaman kanser habercisi olmamakla beraber, erken teşhisin önemi bakımından dikkate değerdir.

Muayene Süreci Neleri Kapsamaktadır?

Ağzın içine ve dile ilişkin olan kontrol, muayenenin küçük bir kısmını oluşturur. Aynı zamanda çenenin altına ve boyuna da bakılmalıdır. Diş hekimi bu muayeneyi, rutin bir ağız sağlığı taraması olarak sürdürür. Ancak unutulmamalıdır ki diş hekimi, sizin göremediğiniz noktaları da görebilmekte ve bir problem olması durumunda teşhis edebilmektedir.

Bir Probleme Rastlanması Durumunda Sonraki Aşamalar Nelerdir?

Hastanede ilgili birime yönlendirilir ve burada, ağız ile boğazı kapsayan bir inceleme işlemi yürütülmektedir. Hücrelerden küçük numuneler alınabilir ve bu işleme biyopsi adı verilir. Sorunun ne olduğunun anlaşılması adına da alınan örnekler mikroskop altında incelenir.

Sonrasında Neler Olur?

Eğer hücrelerde kanser izine rastlanmışsa, daha çok testin yapılması gerekir. Bu, tümüyle bir sağlık taramasını, kan testini, röntgeni veya MR’ı kapsayabilir.

Ağız Kanseri Tedavi Edilebilir mi?

Eğer kanser erken bir aşamada fark edilmişse, iyileşme şansı doğrudan artmaktadır. Kanserin küçük bir bölgeyle sınırlı kalması veya ağız ülseri olarak karşılaşılması durumunda ise tedavi olanağı, daha fazladır. Ancak birçok insan tedaviye, düzenli muayenelerini yaptırmadığı için çok geç kalır.

Sağlıklı Olmak İçin Neler Yapılabilir?

Sigaradan uzak durmak ve alkol tüketimini olabildiğince azaltmak gerekir. Düzenli beslenmek ve sağlıklı bir beslenme programına sadık kalmak son derece önemlidir. Her gün en az beş porsiyon meyve ve sebze tüketildiğinden emin olunmalıdır. Ayrıca bunlar, diğer kanser türlerine karşı da bir koruma görevi üstlenir. Son olarak, tavsiye edildiği sıklıkla ağız ve diş sağlığı muayenesi gerçekleştirilmelidir.

Düşüncelerinizi Paylaşın

Ağız kanserinden korunmak için nasıl önlemler alıyorsunuz? Diş hekimi kontrollerinize düzenli olarak gidiyor musunuz? Düşüncelerinizi ve deneyimlerinizi bizimle yorum olarak paylaşın!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here