Aft Nedir? Çeşitleri Nelerdir? Nasıl Önlenir?

0
3314
aft

Aft

Aynı zamanda aftöz ülserler olarak da adlandırılan aftlar, ağzınızdaki veya diş etlerinizdeki yumuşak dokularda gelişen küçük, sığ lezyonlardır. Uçuklardan farklı olarak, dudaklarınızın yüzeyinde oluşmaz ve bulaşıcı değildirler. Ancak acı verici olabilirler ve yeme ve konuşmayı zorlaştırabilirler. Çoğu aft bir ya da iki haftada kendi kendine gider. Olağan dışı büyük veya ağrılı ya da iyileşmeyen aftlara sahipseniz, doktorunuza veya diş hekiminize danışın.

Belirtiler

Çoğu aft, beyaz veya sarı bir merkez ve kırmızı bir kenarlıkla yuvarlak veya ovaldir. Ağzınızın iç kısmında veya dilinizin altında, yanaklarınızın iç kısımlarında veya dudaklarınızda, diş etlerinizde veya yumuşak damaklarınızda bulunurlar. Yaraların gerçekte ortaya çıkmasından bir veya iki gün önce bir karıncalanma veya yanma hissi fark edebilirsiniz.

Küçük, majör ve herpetiform yaralar da dahil olmak üzere çeşitli tipte aft vardır.

Küçük Aft

Küçük aftlar en yaygın olanlarıdır:

  • Genellikle küçüktür.
  • Kırmızı kenarlı oval şekillidir.
  • Bir iki haftada bir iz bırakmadan iyileşir.

Büyük Aft

Büyük aftlar daha az yaygındır:

  • Küçük aftlara göre daha büyük ve daha derindir.
  • Genellikle belirli sınırlarla yuvarlaktır, ancak çok büyük olduğunda düzensiz kenarları olabilir.
  • Son derece ağrılı olabilir.
  • İyileşmek altı hafta kadar sürebilir ve geniş yara izi bırakabilir.

Herpetiform Aft

Herpetiform aftlar nadirdir ve genellikle yaşlanınca ortaya çıkarlar ancak herpes virüsü enfeksiyonundan kaynaklanmazlar. Bu aftlar:

  • Nokta boyutludur.
  • Genellikle 10 ila 100 yaradan oluşan kümelerde görülür, ancak büyük bir ülserde birleşebilirler.
  • Düzensiz kenarları vardır.
  • Bir iki haftada bir yara izi olmadan iyileşirler.

Ne Zaman Diş Hekimine veya Doktora Görünmek Gerekir?

Eğer aşağıdakileri deneyimliyorsanız doktorunuza danışın:

  • Olağandışı büyük aftlar
  • Eskileri iyileşmeden yenilerinin oluştuğu tekrarlayan aftlar, sık sık aft oluşumu
  • İki hafta veya daha fazla süreyle kalıcı yaralar
  • Dudakların içine uzayan yaralar (vermilyon sınırı)
  • Kendi kendine bakım önlemleriyle kontrol edemediğiniz ağrı
  • Aşırı yeme veya içme zorluğu
  • Aft ile birlikte yüksek ateş

Yaraları tetiklediğinden şüphelendiğiniz keskin diş yüzeylerine ya da diş tedavisinde kullanılan araçlara (diş telleri, dolgular, köprüler vb.) sahipseniz, diş hekiminize görünün.

Nedenler

Araştırmacılar, tek bir bireyde bile aftların ortaya çıkmasına birçok faktörün birlikte yol açtığını düşünseler de, aftın kesin nedeni açık değildir. Aft için olası tetikleyiciler şunlardır:

  • Ağızda diş tedavilerinden, aşırı fırçalamadan, spor kazalarından veya yanlışlıkla yanak ısırmaktan kaynaklanan küçük bir yaralanma.
  • Sodyum lauril sülfat içeren diş macunları ve ağız gargaraları
  • Özellikle çikolata, kahve, çilek, yumurta, fındık, peynir ve baharatlı veya asidik gıdalar için gıda duyarlılıkları
  • B-12 vitamini, çinko, folat (folik asit) veya demir içermeyen diyetler
  • Ağzınızdaki belirli bakterilere karşı alerjik bir tepki
  • Peptik ülsere de neden olan Helicobacter pylori isimli bakteri
  • Menstrüasyon sırasında hormonal değişimler
  • Duygusal stres

Aftlar ayrıca aşağıdakiler gibi belirli durumlar ve hastalıklar nedeniyle de oluşabilir:

  • Çölyak hastalığı (çoğu hububatta bulunan bir protein olan glutene duyarlılığın neden olduğu ciddi bir bağırsak bozukluğu)
  • Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi iltihaplı bağırsak hastalıkları
  • Behçet hastalığı (ağız dahil olmak üzere vücutta iltihaplanmaya neden olan nadir bir hastalıktır.)
  • Virüsler ve bakteriler gibi patojenler yerine ağzınızdaki sağlıklı hücrelere saldıran arızalı bir bağışıklık sistemi
  • Bağışıklık sistemini baskılayan HIV / AIDS (Uçuklardan farklı olarak, aft herpes virüs enfeksiyonları ile ilişkili değildir.)

Risk faktörleri

Herkes aft geliştirebilir. Fakat ergenlerde ve genç yetişkinlerde daha sık ortaya çıkarlar ve kadınlarda daha yaygın olarak görülürler. Tekrarlayan aftlı kişilerin ailelerinde de genellikle aft vakaları bulunur. Bu, kalıtsallık veya belirli gıdalar veya alerjenler gibi çevrede paylaşılan bir faktöre bağlı olabilir.

Aftı Önleme

Aft yaraları genellikle tekrar eder, ancak bu önerileri takip ederek sıklıklarını azaltabilirsiniz:

  • Ne yediğinize dikkat edin. Ağzınızı tahriş eden yiyeceklerden uzak durmaya çalışın. Bunlar arasında fındık, cips, simit, belli baharatlar, tuzlu yiyecekler ve ananas, greyfurt ve portakal gibi asidik meyveler bulunabilir. Hassas veya alerjik olduğunuz herhangi bir gıdadan kaçının.
  • Sağlıklı yiyecekleri seçin. Beslenme eksikliklerinin önlenmesine yardımcı olmak için bol bol meyve, sebze ve tam tahıl yiyin.
  • İyi ağız hijyeni alışkanlıklarını izleyin. Yemeklerden sonra düzenli fırçalama ve günde bir kez diş ipi kullanma ağzınızı temiz tutabilir ve yaraları tetikleyebilecek gıdalardan arındırabilir. Hassas ağız dokularının tahrişini önlemek için yumuşak bir fırça kullanın ve sodyum loril sülfat içeren diş macunu ve ağız gargaralarından sakının.
  • Ağzınızı koruyun. Diş tellerine veya başka diş tedavisi araçlarına sahipseniz, diş hekiminize keskin kenarları örtmek için kullanılan ortodontik mumlar hakkında danışın.
  • Stresinizi azaltın. Aftlarınız stresle ilişkili görünüyorsa, meditasyon ve güdümlenmiş görseller gibi stres azaltma tekniklerini öğrenin ve kullanın.

Düşüncelerinizi Paylaşın

Aft sorunu yaşadınız mı? Aftlardan korunmak için nelere dikkat ediyorsunuz? Düşüncelerinizi ve deneyimlerinizi bizimle yorum olarak paylaşın!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here